Kritiek op politiediensten in lezenswaardig boek van ex-rechercheur Michiel Princen

IMG_2578Aan de lijst vakantieboeken wil ik toevoegen Michiel Princen’s ‘De gekooide recherche’. Princen is een journalist die tien jaar lang bij de financiele recherche gewerkt heeft. Hij heeft zich onder andere bemoeid met de spraakmakende zaken van Endstra en Paarlberg. In zijn boek laat hij zien hoe complex die processen verlopen, hoeveel gemakkelijker het is om een criminele daad te plegen dan om een strafbaar feit te plegen en te bewijzen.

Het boek leest als een misdaadverhaal, zeker het eerste deel. Deel 2 is interessant voor hen die willen weten welke misstanden er in de alledaagse praktijk bij de politie heersen. De beschrijvingen daar doen erg denken aan de beschrijvingen die ik zelf geef in mijn boek ‘Voer voor jonge bazen’ van een paar jaar terug.

Meer blauw op straat, roept de burger als het over de politie gaat. Waar zijn ze? We zien ze niet. Mogelijk heeft dit te maken met de toenemende bureaucratie bij de politie. Princen laat zien dat je om ernstige delicten zoals oplichterij en witwasserij te bestrijden, onderzoekers nodig hebt, mannen die in archieven en achter hun computer een naald in een hooiberg moeten kunnen vinden.

Voor de buitenwacht is dat werk weinig sexy. Het duurt lang, er lijkt geen beweging in te zitten, je ziet geen mannen en vrouwen in spannende achtervolgingsscenes, maar enigszins grijze types achter hun bureau. Hun oogst is echter gigantisch. Ze achterhalen miljoenen euro’s aan kapitaalverduistering en ogenschijnlijk keurige businessmensen worden ontmaskerd als geslepen misdadigers. Het boek geeft echt een inkijkje in de wijze waarop de politie dat doet.

Verder is er veel mis, moet je als lezer wel constateren. Om het in de woorden van Princen te zeggen: als recherche tegenover criminaliteit uit de rijke ‘bovenwereld’ speel je als IJsselmeervogels tegen Real Madrid. Zijn kritiek is niet mals. Stroeve samenwerking in de politieketen. Leidinggevenden die niet precies weten wat er gebeurt, die middenin belangrijke onderzoeken de boel onderbreken omdat de overwerkkosten te hoog zijn. Teamleiders en coordinatoren (inspecteurs en brigadiers) die om geaccepteerd te worden door hun teams slecht werk onaangesproken laten.

Systemen die verouderd zijn. Rechercheurs die moeite hebben met het schrijven van een goed rapport waardoor er veel tijd verloren gaat. Mensen die elkaar niet aanspreken omdat ze bang zijn om elkaar de maat te nemen en de harmonie te verstoren. Medewerkers die werken vanwege de baanzekerheid in plaats van uit passie en gedrevenheid. Iedereen blijft zitten waar hij zit, in de top rouleren hoofdinspecteurs en commissarissen zoals trainers in het betaalde voetbal. Instroming van fris gedreven bloed is schaars. En dan is er nog de ouwejongenskrentenbroodcultuur, die gekenmerkt wordt door flauwe grappen en de radio met zijn vervelende dj’s.

Princen somt het onomwonden op, vanuit zorg en zonder schofferend te worden naar zijn collega’s. Hij vertelt ook een paar grappige anekdotes, de fijne sfeer met ‘maatjes’ en het moment dat een zaak in samenwerking tot een goede einde wordt gebracht. Hij laat zien waarom het de moeite waard is om zaken op te lossen. Maar de lezer ontkomt niet aan de indruk van een groep geroutineerde recherchemedewerkers die te weinig gedreven hun werk doen.

En hoewel Princen meent dat het in het bedrijfsleven anders is, zie ik erg veel overeenkomsten met andere Nederlandse organisaties. Ik denk dat heel wat managers en medewerkers het beeld dat Princen schetst op hun organisatie kunnen projecteren. Het lijkt een mentaliteit te zijn in ons land. Er was in de 19e eeuw ook een term voor. De zogenaamde Jan Saliegeest. Jan Salie is een personage dat werd geschapen door de Zwolse Potgieter in de 19e eeuw. Hij werd gezien als een personage dat de vooruitgang en kracht van Nederland tegenwerkte met zijn trage lamlendige karakter. Dat je traag en lui bent in je vakantie, is prima. Dat lijkt zelfs een goed advies. Maar op je werk…? Het is een uitdaging van organisaties en van alle generaties die daarin werkzaam zijn een einde te maken aan dat Jan Salie gedrag.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s