3 1/2 miljard jaar staat gelijk aan 7 dagen; evolutie en Genesis sluiten elkaar niet uit…

P1040141Ik heb iemand gekend die de ‘ dagen’  uit het bijbelse scheppingsverhaal vergeleek met dia’s. De schrijver van de eerste hoofdstukken van Genesis zou het scheppingsverhaal hebben ontvangen in de vorm van zeven visioenen. Het begrip ‘dag’  moest niet te letterlijk worden genomen. Elders in de bijbel stond immers dat een dag bij God was ‘ als 1000 jaar’.

In zijn beleving waren evolutie en schepping geen strijdige begrippen. De 7 dagen zijn te beschouwen als 7 fases, 7 foto’s, van de evolutie.  Met die kennis in mijn kontzak heb ik het boek ‘De vis die aan land kroop’ van Jelle Reumer gelezen. Reumer, directeur van het Rotterdamse Natuurhistorisch Museum, geeft in een zeer leesbaar boek een overzicht van de ontwikkeling van de evolutie van dieren en mensen.

Als rechtgeaarde wetenschapper benadrukt hij dat we niet de fout moeten maken om te denken dat wij mensen de kroon op de evolutie zijn. Dat zijn we niet, volgens hem, maar volgens de man die geloofde dat Genesis 7 ‘ dia’s’  beschreef zijn we dat wel.

Dat is religieus gedachtengoed, en de moderne wetenschapper heeft daar weinig mee. Dat staat in ieder toegankelijk wetenschappelijk boek ook nadrukkelijk te lezen: god bestaat niet, alles is uit zichzelf ontstaan en dat we er zijn is een opeenstapeling van toevalligheden. Of je nu Swaab leest, Dawkins, Hawking of Reumer; allemaal vinden ze het belangrijk om dit te benadrukken.

Overigens zijn er zeker ook wetenschappers die wel in een god geloven. Er is zelfs een heel boek over verschenen (‘ Geleerd en gelovig’), dus het mag en kan nog steeds. Maar wie trendy wil zijn, kan het beste zijn religieuze lier in de wilgen hangen. Wie dat niet wil of kan, komt bijzondere dingen tegen. Bijvoorbeeld dat dat bijbelse scheppingsverhaal helemaal niet zo’ n gekke volgorde kiest. Kijk maar.

Volgorde uit Genesis
1: hemel en aarde; licht en duisternis; woest en ledig
2: scheiding van wateren
3: ontstaan van land uit water (land en zee); flora
4: zon en maan
5: vissen, vogels, grote zeedieren en krioelende levende water- en luchtwezens
6: vee, kruipend gedierte, wild gedierte
7: mensen (adam)

Wat zegt Reumer hierover? Klopt de bijbelse volgorde, namelijk: vissen, vogels, grote zeedieren en krioelende levende water- en luchtwezens? En het vee, het kruipend gedierte en het wild gedierte; kwam dat daarna? Je hoeft geen gelovige te zijn, om deze vraag te kunnen beantwoorden. De 7 scheppingsdagen beginnen dan 3 ½ miljard jaar geleden en eindigen met het ontstaan van de mens, zo’n 6-7 miljoen jaar terug.

Alles begon met microscopisch leven, zo’n 3½  miljard jaar geleden. Bacterieen. Diep in de zee.  Via dieren met een exoskelet, dat wij kennen van kreeften, komen we tussen 540 miljoen en 485 miljoen jaar geleden de eerste vissen tegen met een endoskelet, en dat gaat zo door tot ongeveer 385 miljoen jaar terug.

Dan stuiten we op een overgangsvorm tussen een vis en een amfibie, met de naam Sarcopterygia.  10 miljoen jaar later zien we iets dat tussen vis en viervoeter in zit, de Tiktaalik. 365 miljoen jaar terug zien we dan de eerste amfibieen verschijnen.

De overgang van water naar land is ingrijpend. De vis kruipt langzaam uit het water. Daarbij heeft hij een aantal uitdagingen. Hij moet lucht gaan inademen. Tegen uitdroging beschermd worden. En hij krijgt te maken met zwaartekracht. En er moet voedsel zijn natuurlijk.

Welnu, daar heeft god of de natuur voor gezorgd, want tussen 416 en 359 miljoen jaar geleden zien we planten en kleine ongewervelde levensvormen ontstaan. Het visioen van de Genesisschrijver bevat deze ‘ krioelende levende water- en luchtwezens’ . Ze worden in een adem genoemd met vissen, vogels en grote zeedieren. Geen idee wie met die zeedieren bedoeld wordt, maar grofweg zou de 5e dag van Genesis tussen 540 en 359 miljoen jaar geleden plaats hebben gevonden.

Een dag van van 181 miljoen jaar!

Maar we zijn er nog niet. Vogels verschijnen na de 5e dag, volgens de evolutieleer. De pterosaurier, een vliegend reptiel, dook pas op tussen 210 en 65 miljoen jaar geleden. Dus op de 5e dag kon de Genesisschrijver onmogelijk vogels gezien hebben.

Wat hij echter wel gezien kan hebben zijn insecten van een enorm formaat. Want die leefden destijds vermoedelijk al wel. Is het heel vreemd dat de Genesisschrijver die dieren heeft verward met vogels?

Wie zo kijkt, ziet nog geen dingen in Genesis die de evolutie bijten. Sterker nog, de zoogdieren komen pas later, net als in de evolutievolgorde die Reumer schetst. Geen verschillen van inzicht; wel minder details in Genesis. Minder de behoefte om alles in cijfers te vangen. Zoogdieren ontwikkelen zich uit reptielen die rond 320 miljoen jaar geleden ten tonele verschijnen. Reumer zegt dat het eerste reptiel onze voorouder is.

Van 300 tot 225 miljoen jaar geleden duurt het voordat het zoogdier zich uit reptielachtige zoogdieren heeft ontwikkeld. Er zijn er een aantal gevonden; allemaal insecteneters. Stammen ze allemaal af van een oerzoogdier, of zijn er binnen de zoogdierachtige reptielen meerdere parallelle ontwikkelingen geweest in de zoogdierlijke richting, vraagt Reumer zich af. Het lijkt wel of de evolutie toen aan het experimenteren was rond het thema zoogdier.

Grappig dat Reumer de natuur gekscherend hier toch een soort ‘goddelijke’  eigenschap toedicht. De natuur ‘experimenteert rondom een thema’. Dat zou betekenen dat de natuur een bewust pad aflegt. Reumer zal dit, net als de meeste wetenschappers, niet geloven, maar wie in een hoger bewustzijn gelooft, kan kiezen voor een andere invalshoek en er de hand van een scheppende macht in zien die naar de juiste vorm op zoek is.

Dino’s gaan de wereld overheersen. Ze leefden tussen 225 en 65 miljoen jaar geleden, en aan hun bestaan komt een einde door een ramp waar Hiroshima kinderspel bij is. Er botst een meteoriet op aarde, die de planeet voor jaren in een diepe catastrofale duisternis stort. De natuur en het klimaat worden hierdoor ingrijpend anders. Voor de zoogdieren waar later de mens uit evolueert een ideale ontwikkeling. Ze worden sterker.

En dan tussen 70 en 65 miljoen jaar geleden ontstaat de zogenaamde hominide, waaruit ergens 7 miljoen jaar geleden een van de lijnen vertakt in 2 richtingen. De bonobo en de chimpansee vormen samen een lijn; de andere lijn is die van de mens.

Volgens Genesis gebeurt dit op de 7e dag. Wat vooral interessant is, is dat in de ‘ evolutie’  volgens Genesis de mens aan het einde zit. Dit stemt met de feiten overeen. Die volgorde in Genesis is helemaal zo gek nog niet. Het boek is zelfs betrouwbaar in de weergave van die volgorde, wanneer je het legt tegen de volgorde van de evolutie.

De natuur experimenteerde er volgens Reumer lustig op los. Wie in god gelooft, zal hier niet zeggen de natuur, maar god. Dat de natuur voortborduurt op eerdere patronen, en nieuwe vormen maakt van bestaande vormen, dat klopt wel met het Hebreeuws. Scheppen is in de bijbel een vertaling van het Hebreeuwse woord ‘bara’  dat ‘ iets uit iets maken’ betekent. Dat is iets anders dan: uit het niets creeeren, wat veel meer lijkt op het toveren van Harry Potter en zijn vrienden.

Al met al is het interessant om eens uit de bestaande ideeen te stappen omtrent een onderwerp. Het verzoenen van evolutie met oude mythische benaderingen van de schepping, leidt soms tot verrassende parallellen. Uiteindelijk gaat het er niet om wie er gelijk heeft, maar om wat er gebeurd is.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s