Nelleke Noordervliet’s ontroering behoeft geen analyse (Zomergasten)

imagesCAGW1X57Zomergasten deed gisterenavond denken aan 20-30 jaar geleden. Wilfried de Jong bracht de avond door met Nelleke Noordervliet, en de trage uitgesponnen manier waarop dat gebeurde deed denken aan de afleveringen van Zomergasten in het begin van het programma. En dat is behoorlijk lang geleden. Het tempo waarin gastheer en gast gisteren door de avond gingen, deed sterk denken aan een tijd die allang vervlogen is.

Met traagheid is niets mis. Alles om ons heen is snel geworden, en een keer de tijd nemen voor een gesprek kan, zeker op de televisie, geen kwaad. De Jong heeft hier intussen het patent op, met zijn 24 uur-cyclus. Omdat je als kijker daarvan alleen de excerpts ziet, heeft het programma een zekere vaart. Met Zomergasten is dat veel minder het geval. Praten, fragment, praten, fragment. De Jong doet het prima.

De schrijfster Noordervliet had mooie fragmenten meegenomen. Verrassend waren de onderdelen uit de Gerard Reve show. Maar er was meer. Hannah Arend kwam langs. Deze rokende feministe meldde in zwart-wit dat vrouwen niet zo in gezagsfuncties pasten. En dan hadden we de muziek. De fantastische zangeres Jessye Norman bijvoorbeeld, met een fragment uit Dido en Aeneas.  (http://www.youtube.com/watch?v=jOIAi2XwuWo)

Beetje bij beetje daalden we dieper af in de krater Noordervliet. Een interessante vrouw, omdat ze goed observeert, terwijl ze ook deelneemt. Geen vrouw voor de barricaden, zei ze zelf. Wel voor een pittig artikel over misstanden. Zoals het ontbreken van zwangerschapsverlof van mannen. Ze vond dat mannen minstens 3 maanden verlof moesten opnemen bij de geboorte van een kind. Dat ondernemers daar niet blij van werden begreep ze wel, maar ik heb niet gezien dat dat verder meewoog in haar oordeel.

Haar ontroering bij Jessye Norman was een mooi moment. De Jong wilde graag weten waarom ze daar tranen kreeg. Hij kondigde het voor het fragment aan.

-Zo meteen wil ik van je weten waarom je tranen kreeg bij dit fragment.

Jammer dat de Jong het aankondigde. We zagen bij Noordervliet daardoor een wat bedachtzamere reactie. Je moet niet alles analyseren, vond Noordervliet, soms zijn dingen zoals ze zijn. Dit is een redelijk populaire uitvlucht tegenwoordig, als het moeilijk wordt. Zolang het makkelijk is, analyseren we er flink op los, maar als het er echt op aan komt, dan duiken we weg.

Nu moet ik ook zeggen dat de interviews in Zomergasten vaak een psychoanalytisch karakter hebben. Er wordt flink doorgezaagd op het verleden van gasten, en het lijkt wel of interviewers pas vinden dat ze geslaagd zijn wanneer hun gasten even gehuild hebben om het verleden. Is het altijd interessant om te weten wat de verbanden zijn tussen thuissituaties en de opvattingen van gasten?

Ik kan me erg goede interviews van vroeger herinneren, waarin de thuissituatie regelmatig langskwam. Maar het accent lag op een boek dat iemand had geschreven, een compositie die iemand had gemaakt. Toch was er altijd ook tijd voor de geïnterviewde om zijn kunst toe te lichten. Iets te zeggen over zijn grote voorbeelden. Hoe hij in de kunst tot hier was gekomen, enzovoort.

En er werd gelachen! Ik heb al vaker Ischa Meijer als voorbeeld aangehaald. Ischa verstond de kunst om de lach te combineren met diepgang en een relatie tot de kunst die iemand maakte. Hier valt voor Wilfried nog wel iets te leren. Verder moet ik zeggen dat ik hem verreweg de beste man vindt voor zo’n programma. En ik denk dat het zou helpen wanneer Zomergasten met publiek wordt gedaan. Dat maakt het levendiger.

En Nelleke Noordervliet? Een prachtige schrijfster. De Hella Haasse van onze tijd? De Anna Blaman van onze jaren? Wie zal het zeggen? Ze is in elk geval een observator. En daarmee een onderdeel van ons maatschappelijk geweten. Een vrouw ook die in een tijd dat dat niet zo normaal was van haar ouders naar het gymnasium mocht. En die dus temidden van de common people kennis nam van een wereld van Griekse drama’s, opera’s en politiek bewustzijn.

Zuinig op zijn. Op Wilfried de Jong en op Nelleke Noordervliet. Hoe ernstig ze ook kunnen worden samen. En hoe traag ze ook kunnen worden samen. Want ze brengen iets dat dreigt te verdwijnen. En dat moeten we dan maar weer koesteren.

(Indien de foto niet rechtenvrij is, meldt u dan bij ons, dan zullen wij hem onmiddellijk verwijderen.)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s