De Tiber kronkelt als een slang door de stad (Impressies van een winters Rome)

Februari in Rome. Sneeuw voor de eerste keer in dertig jaar. Het openbaar vervoer plat, de musea een paar dagen dicht. Ik was er bij. In een stad die ondanks alles gewoon doorgaat met ademhalen. Ik zwierf samen met mijn geliefde bijna 70 kilometer in vier dagen tussen de winterse buien door, en zag hoe de winter zich over de stad had ontfermd, maar voelde toch ook veel lente in de lucht. Het was betoverend. Hieronder mijn impressies.

1.

Terug in Trastevere, waar de eerste kerk van Rome staat. Herbie Hancock toetsen aan de Tiber. Een kroeg met scheve deuren. Iemand praat over vileine chianti’s met chemicaliën uit het door toeristen aangerande Toscane, terwijl er voor het eerst in 30 jaar sneeuw smelt tussen het oudheidspuin. Monumenten liggen nu dubbel bedolven, zoals een economie dubbel kan dippen.

2.

De volle maan wordt uitgeveegd door bewolkingssluiers boven de Tiber. Ik sta op de brug en hoor het water van de rivier, maar het wordt overstemd door een allang begraven geestelijke, die in mijn jeugd ‘Tiber’ uitsprak alsof het een toverwoord was. Zo is de Tiber nooit een rivier in mij geworden, maar een woord van het mysterie gebleven dat werkelijkheid geen schijn van kans geeft.

3.

’s Nachts moet je niet onder het Palatijn door lopen, langs het Circus Massimo, vlakbij de plek waar een wolf de grondleggers van Rome zoogde, vlakbij de huizen van sadistische keizers. Vermijd die plek, waar de wagenmenners stierven in de bochten van de wedstrijden. Vermijd de plaats waar oude gewelven onder pijnbomen veranderen in de zwarte kraters van de oude stad. Je hoort het gefluister van de onafzienbare rij doden uit het Circus en het Colosseum. Ze ritselen over het veld dat lang en leeg ligt in de uitgezakte tijd.

4.

Waar beschaving en macht woont, daar woont ook bloedvergieten. Bloed van dieren, slaven, gladiatoren, vermoorde keizers. De Tiber kronkelt als een slang met veel geklater door de stad en heeft zijn gif gespoten. Wie goed kijkt ziet een bloedrode gloed in het fris ogende turkooise water. Maar als je zojuist geslaagd bent bij modehuizen als Guess en Zara, en je later laaft aan de geneugten van het leven, dan denk je niet aan bloedvergieten. Dat voelt dan overdreven.

5.

Voor het eerst in 30 jaar sneeuwt het in de via dei Baullari. Rome verandert in Sint Petersburg, de pleinen en koepels zijn wit. En met die 19e eeuwse luiken en deuren en huisnummers zie je Raskolnikow uit zijn huis komen. Met zijn vriendin steekt hij de Campo Fiori over en loopt dieper de stad in. Zijn tijd loopt schuin achter hem en verdwijnt ook in een steeg.

Er echoot een ander verleden . Mannen met sigaretten in hun mondhoeken in rokerige café’s, kranten spellend, borrels nippend, een mistige sfeer van bedachtzaamheid drijvend boven tedere jazz. Niets wil ergens heen, maar toch zal het zich ook verplaatsen, en uiteindelijk in het niets verdwijnen. Wie conserveert de gebeurtenissen?

6.

En zo is daar de uitkaterende zondag van de Place des Voges in Parijs of de Via Veneto in Rome. De kiosk met kranten en rijke dames met bontkraagjes en verhalen van lovers. Een geur van koffie en taartige vitrines en een herinnering aan Gauloises en Miss Blanche. De dames van Tsjechov en Couperus zouden zich hebben thuisgevoeld, maar ze zijn er niet meer het hun hondjes, hun heren en minnaars. Toch bleef het decor van hun eeuw op een zondagochtend in tact, net als de glimlach boven de aromatische espresso, die je hier uit kopjes drinkt waar je neus niet in past.

7.

Santa Maria in Trastevere. De zon verzamelt de dronken zwervers van de stad met hun blaffende hond, en de bedelaars gaan als dwingende chimpansees tussen de toeristen door. De wijze waarop ze een ander leven leiden, slapen en eten in stegen, daarmee wil niemand ruilen. We lopen liever langs etalages en eten gezapig in de zon en lachen gemaakt en zijn vergeten wat het leven ooit beloofde. Dat laatste hebben we gemeen met de zwervers, die er misschien toch dichter bij staan.

8.

Vandaag bekeek ik de Sixtijnse kapel, en ik zei dat ik het bijzonder vond –bijzonder, dat woord gebruikte ik- hoe de schilder zijn kleuren had gemengd, en dat ik onder de indruk was van het streven naar perfectie. Maar ik dacht aan al die mensen die doodsbang van dat werk moeten zijn geworden. Je zal verdomme Michelangelo en Dante hebben geleerd en ze hebben geloofd, met dat streven naar perfectie.

Vandaag stierf de moeder van een ooit katholieke jeugdvriend, en ik zat in de zon bij Santa Maria in Trastevere aan haar te denken. Ik wist dat ze zou sterven, ze was ziek en had er genoeg van. Ze had deze dag gekozen voor haar afscheid, toevallig de verjaardag van mijn zus.

Vandaag liep ik langs de Tiber en vroeg me af of de moeder van mijn jeugdvriend even langs was gekomen om mee te kijken naar Michelangelo’s Laatste Oordeel. Ze zou geglimlacht hebben en gezegd hebben dat het haar niet bang genoeg had gemaakt om de dood tegemoet te gaan.

Vandaag belde ik mijn zus en wenste haar een fijne verjaardag, en zei haar voor niets meer bang te zijn. Nooit meer.

9.

Er gaan nog maar weinigen de trappen af om langs de Tiber te wandelen. Vanochtend in jong ochtendlicht, liepen we er onze liefde te consumeren, en we zagen het groen tussen de stenen. Rome verzorgt zijn diepere lagen niet, zeiden we tegen elkaar. De stad leeft, tussen al zijn architectonische grandeur en hebberige toeristen, teveel in de oppervlakte. De trappen beklimmen zoals bij de Cupola, of de trappen afdalen naar de Tiber, dat doen de Romeinen niet.

Misschien vrezen ze de wind boven het Vaticaan, of de enige clochard die de tocht naar beneden maakte om in de winter zijn rug warm te houden tegen de oevermuur. Maar waar ben je dan bang voor? Een zwerver die warm wil blijven, een wind die voort wil; geen dingen om bang van te worden. Geen dingen die je in de oppervlakte gevangen hoeven te houden.

Advertenties

Een gedachte over “De Tiber kronkelt als een slang door de stad (Impressies van een winters Rome)

  1. Pingback: Tweets over management, zogenaamd integere journalisten en alles wat voorbij komt - Jonge Bazen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s