Koude oorlog (een oudhollands verhaal, deel 2)

In 1975 trouwden een jonge zeeman en een verpleegkundige. De bruiloft liep uit op een uitbarsting van zaken die zich in de jaren vijftig en zestig hadden opgebouwd. Bert Overbeek legt in het verhaal ‘Koude oorlog’ een wereld vast die graag verborgen had willen blijven . Want destijds bedekte men zaken graag met de mantel der liefde. Wat er echter onder die mantel gebeurde, kon het daglicht moeilijk verdragen. Op deze blog zal het verhaal de komende maanden als feuilleton worden gepubliceerd. Dit is deel 2.

Dat Johan zo vroeg was gaan varen, leidde tot speculaties over de relatie met mijn moeder. Er ging een verklaring rond die beweerde dat mijn broer snel uit huis wilde, omdat hij niet gelukkig zou zijn bij zijn stiefouders. De roddel wilde dat de relatie met Willemijn, mijn moeder, gespannen zou zijn. Familieleden probeerden zich op bijeenkomsten daarvan een beeld te vormen, dat merkte ik wel. Dat zag ik aan de blikken. Ze vroegen er echter nooit naar.

Ook jij weet dat wij het bij mij thuis eigenlijk nooit over spanningen hadden. In onze vriendschap sprak ik er niet over. Als je toen geen 15-jarige puber was geweest, maar een volwassen man, had je misschien gevraagd naar dat flesje jenever in mijn binnenzak of naar de grote hoeveelheid sigaretten die ik rookte. En als je die vragen gesteld had op een slimme manier, was je misschien uit mijn mond te weten gekomen wat er speelde.

Maar wij, het gezin zelf hadden het niet over elkaar. Zodat er voor ooms en tantes niet veel meer te doen viel dan speculeren en roddelen. Dit werd dan ook ongeremd gedaan, maar dat heb ik jaren later pas vernomen.

Johan kon je erg doordringend aankijken met zijn ronde bruine ogen. Hij knipperde zelden en sprak weinig. Als kind had hij gestotterd. Volgens mijn vader begon dat na de dood van zijn moeder die het leven liet bij de geboorte van een tweeling. Hij was toen vijf en kwam samen met een oudere, inmiddels door een auto-ongeluk overleden broer, in een kindertehuis terecht.

Mijn vader en moeder haalden hem eruit. Hij heeft meer dan eens tegen familieleden gezegd dat hij zijn ome Jim dank verschuldigd was. Mijn moeder noemde hij niet. Dat gaf nieuwe munitie aan de roddel dat hij niet goed was met zijn stiefmoeder.

Mijn vader was de lievelingsbroer van Johans overleden moeder. Ze kwamen uit een arbeidersgezin van vijf kinderen. In het totaal had Johan 2 tantes en 2 ooms en hij vermoedde dat er een soort familieberaad had plaatsgevonden voordat hij was geadopteerd. Hij wist niet hoe de anderen zich toen hadden opgesteld.

Op school deed Johan het niet best, terwijl hij toch niet onintelligent was. Dat zal aan de omstandigheden hebben gelegen. Hij bleef zitten op de basisschool en op de middelbare school ging het niet veel beter. Zijn tantes en ooms suggereerden ook hier weer (het wordt eentonig) dat dit kwam door zijn stiefmoeder. Mijn moeder was in hun ogen weliswaar geen verkeerde vrouw, maar de manier waarop ze naar Johan keek straalde volgens de familieleden weinig liefde uit. Ze hebben me destijds wel eens gevraagd of ik er iets van wist. Dan haalde ik mijn schouders op en zei dat ze dat maar aan mijn moeder moesten vragen.

Ook later laaide er roddels op, toen mijn vader zei dat Johan door het varen ‘een stuk vooruit was gegaan’. Hoezo vooruitgegaan? Was er dan toch iets mis? Tante Tina en Corrie, de zusters van mijn vader, dachten van wel. Zijn broer, ome Kees, vond dat ze niet overal iets achter moesten zoeken.

In de periodes tussen zijn scheepsreizen, woonde Johan bij ons. Eigenlijk wilde hij al lang op zichzelf gaan wonen, maar hij had het niet gedurfd, omdat hij bang was dat mijn vader het zou uitleggen als kritiek. Als je het naar je zin had, wilde je niet weg. En hoe zouden anderen reageren, als ze zagen dat hij graag weg wilde?

Voor mijn vader was het erg belangrijk wat anderen er van vonden.

Advertenties

Een gedachte over “Koude oorlog (een oudhollands verhaal, deel 2)

  1. Pingback: Koude oorlog, deel 3 (een Hollands verhaal) « Bert Overbeek's Weblog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s