Een cursus verbale incontinentie en andere contraproductieve dingen (deel 3)

Enige tijd geleden begon ik, bij wijze van grap, aan een boek over verbale en nonverbale incontinentie. De gedachte was: we zijn sufgetraind in communicatie en we zijn alleen maar slechter gaan communiceren. Dus: communicatietrainingen maken communicatie erger. Ik heb het nooit afgemaakt, misschien doe ik dat ooit nog. Ik zal de komende weken, tijdens mijn vakantie naar Sardinië (3 september terug), het stuk in afleveringen publiceren. Dit is deel 3. Deel 2 eerst lezen kan handig zijn. Zie het vorige artikel op deze weblog.

Je moet niet zeggen: Er is geen tijd voor conflicten in de tijd van de baas. Je moet zeggen: In de tijd van de baas gaan we meer tijd inruimen voor conflicten. Om dit proces te bevorderen doe je twee dingen. (a) Je geeft jaarlijks een compliment aan degene die de meeste conflicten heeft weten te creëren en (b) als leidinggevende probeer je het conflict verder te laten escaleren. Je plaatst opmerkingen die de zaken erger maken.

Je kunt nog iets doen. Extra koffiezetapparaten neerzetten. Die noem je ‘roddelzetapparaat’. Dat woord staat er op een bordje boven, met als onderschrift ‘Broedplaats voor roddel’. Het is een ruimte die roddel bevordert en die de mensen in de gelegenheid stelt elkaar een nog onprettiger
werksituatie te bezorgen.

Dit moeten we maar niet doen, hoor ik u denken. We moeten normen stellen, anders wordt het alleen maar erger. Dan werken de mensen straks helemaal niet meer. Dan betalen we ze voor zaken die niets meer met werken te maken hebben. Naar mijn mening heeft u het echter mis. U lijdt in mijn optiek aan een functionalistische arbeidsmoraal.

In de functionalistische arbeidsmoraal zit een bepaalde mentaliteit verborgen. De mentaliteit dat werktijd er is voor werken, en vrije tijd voor ‘leuke dingen’, zoals men vaak pleegt te zeggen. Dat is een verkeerde mentaliteit, want ze houdt geen rekening met de realiteit. Hoe ziet die eruit?

Volstrekt chaotisch, net als de natuur. Er zijn denkers die menen dat alles in de evolutie van de wereld functioneel is geweest. Alles moet een functie hebben, anders is het er niet. Onzin. Er zijn een heleboel dingen volkomen onnodig en toch zijn ze er. Ook in de natuur.

Een voorbeeld. Duiven kunnen 800 foto’s onthouden. Apen zijn beter in computerspelletjes dan wij. Welke functie hebben deze kwaliteiten gehad in de evolutie? Geen. Maar hun hersenen zijn kennelijk zo gemaakt dat ze zich kunnen aanpassen aan nieuw leermateriaal. Preadaptie heet dat fenomeen.

Disfunctionaliteit komt ook voor in arbeidsprocessen. Ook als u normen stelt, zult u zich verbazen over hoe weinig effect uw normstelling heeft. Sterker nog: u kunt zich afvragen of u door het stellen van de norm de overtreding van de norm niet veroorzaakt. Zelfs in bijbelse tijden beweerde men al dat wet overtreding veroorzaakte.

Door nu de overtreding zelf te stimuleren, zou het wel eens zo kunnen zijn dat mensen zich beter aan de normstelling gaan houden. Door een roddelzetapparaat neer te zetten, met de aanbeveling hier over uw collega’s te roddelen, maak je het fenomeen van roddel zo zichtbaar dat mensen zich wel twee keer zullen bedenken zich er aan te branden!

Door een conflict te laten escaleren, serieus onderdeel te worden van het conflict om het te laten ontbranden, dwingt u anderen om het op te lossen. U zou bijvoorbeeld kunnen zeggen: ‘Een conflict. Terecht. Maar is alles al uitgesproken? Of zit er nog meer?’

Of: ‘Jullie praten het niet echt uit. Ik zie te weinig emotie. Er moet nog veel meer lading in het conflict. Jullie zijn laf.’

Dit moet u vooral doen wanneer mensen al tegen elkaar hebben geschreeuwd of juist in een huilbui zijn uitgebarsten. Wat zou het effect zijn, denkt u? Volgens mij gaan mensen niet akeliger tegen elkaar worden.

Even terug naar de 17 secretaresses uit deel 2. Hoe verliep het daarmee? Ze gingen in training. Teambuilding noemde Ans (de leidinggevende) het. Ans was nogal nerveus gedurende de trainingsdagen. En waarom? Omdat ze bang was voor escalatie. Ze was bang. Vandaar een training. In de training werd het onderwerp op subtiele wijze bespreekbaar gemaakt, men toonde berouw en beloofde beterschap en een paar dagen ging het daadwerkelijk beter.

Na 4 dagen was de situatie echter alweer als vanouds, na een week erger, omdat de training niet had gewerkt. De secretaresses waren de hoop op een oplossing volkomen kwijt. Weer een voorbeeld dat een probleem oplossen het probleem in stand houden is. Beter kan men in zo’n situatie geen
oplossingen bedenken. In dit geval een training. Die training miste zijn doel. Maakte de zaak erger.

Conclusie: is er een probleem, accepteer het, maak het groter, laat het gigantisch worden en doe hartelijk mee. Alleen dan is er uitzicht op verbetering. Mensen worden er dan zo moe van, dat ze vanzelf met oplossingen komen. De roddelzetapparaathoek zal vanzelf worden opgeheven.

(wordt vervolgd)

Advertenties

Een gedachte over “Een cursus verbale incontinentie en andere contraproductieve dingen (deel 3)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s