Vasalis en het grote in het kleine

Soms kan je een gevoel nog niet ‘bewust’ voelen, maar al wel beschrijven.  Dat heb ik vaak proberen uit te leggen aan mensen om mij heen.  Dat lukte meestal niet. Hoe kan het nou dat je iets kan beschrijven dat je nog niet voelt. Ik antwoordde dan dat je het gevoel al voelde en zelfs herkende, maar nog niet ‘tot je had genomen’. Zoals met een lekker hapje dat je ziet staan, maar niet aanraakt. Je kijkt er alleen maar naar.

Jij praat zelfs een cirkel nog krom, zei men dan. Maar hoewel dat laatste tot mijn mogelijkheden behoort, doe ik het zelden. Ik hou er namelijk niet zo van. Dus herhaal ik: Soms kan je een gevoel nog niet ‘bewust’ voelen, maar al wel beschrijven. Je bent dan nog niet ingedaald.

Als mensen bij dat soort zelfreflecties de andere kant uit gaan kijken, denk je wel eens dat je niet helemaal goed bij je hoofd bent. In die gevallen bieden dichters troost. Die schrijven in een paar zinnen op wat je als enige in deze wereld dacht te voelen. Zoals M. Vasalis in ‘Sub Finem’.

Boven je ogen zie ik weer de kleine kuil

van smartelijke inspanning, alsof

je op het laatst noodzakelijk nog dat

ontraadselen moet- wat toch je mond

-horizontale accolade- allang

begrepen heeft en samenvat.

Ontraadselen wat je al hebt begrepen en samengevat. Gelukkig. Het bestaat. Ook anderen kennen het. Dat ze iets al wel kunnen bekijken, beschrijven en samenvatten, maar nog niet kunnen voelen. Er moet nog iets ontraadseld.

Ik ben Vasalis dankbaar voor dit soort gedichten. Kort en bondig. Rustige woorden. Klein opgeschreven. In de intimiteit van een moment het grote zien. Dat kan deze dichteres als geen ander. Vaak worden in verband met grote poëzie Oosteuropese dichteressen genoemd als Achmatova en Szymborska. Prachtige schrijfsters, maar onze Vasalis kan er ook wat van.  Luister maar naar dit gedicht, waarin opnieuw een groot thema in kleine woorden wordt opgeschreven. (Voor mensen die het lezen van gedichten lastig vinden: hardop lezen in een rustig tempo.)

Dit is het volgende dat ze op haar zwerftocht vond:

een bloot gevoel dat zich de voeten wondde,

maar niet kon vliegen van de kale grond.

Het zat en keek met open ogen rond

voelde met vingers in de lucht en aan zichzelf,

het snoof, maar toen zij vroeg of het wat drinken wilde

schudde het nee en hield de mond stijf dicht en rilde.

(…)

Toen zij ging liggen als een heuvelrug

kwam het dichtbij en zocht het zich te warmen.

Iedereen die wel eens buiten de geëffende paden is getreden, zal hier iets in herkennen. En dat vind ik de kracht van Vasalis. Ze geeft woorden aan zaken die je voelt maar nauwelijks verwoord. Fijn voor mensen die het gevoel hebben dat ze in hun zoektochten eenzaam en onbegrepen zijn, zonder dat ze zich nu onmiddellijk een genie wanen.

(Indien er op de foto rechten zitten, laat ons dat dan weten.)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s