De schilder Francis Bacon schreeuwt onze schaduwen uit in zijn licht

Er zijn drie dingen die me geweldig kunnen inspireren. Natuur, muziek (bij voorkeur via de ipod) en bepaalde schilders. Je hoort mensen wel eens zeggen dat ze van kunst houden, maar dan vraag je je af: welke kunst? Kunst is een containerbegrip, net als kunstenaar, communicatie of religie. Het zegt niets over de inhoud. Inhoud krijg je wanneer je iemand onder de loep neemt. En dat ga ik maar eens doen. Het gaat om een Ierse schilder en hij heet Francis Bacon.

Bacon had geen gemakkelijke jeugd vooral door zijn vader, een militair en renpaardenfokker, die hem regelmatig in elkaar sloeg. Het begin van zijn carriere was evenmin gemakkelijk. Hij ging niet naar de kunstacademie en vond dat je leerde door te doen. Hij maakte aquarellen, omdat hij het geld niet had voor betere materialen. Dat aquarel-achtige is nog altijd te zien in zijn werk.

Zijn schilderijen laten nogal wat horror zien. Hij verbasterde portretten van een katholieke hooggeplaatste tot een monsterlijk tafereel. Mensen waren niet zelden bij elkaar geveegde hoopjes vlees. In hun struggle for life zien ze eruit als wezens, waarvan de ledematen in en uit elkaar vloeien.

Toen ik Bacon’s werk voor het eerst zag, was ik direct geraakt. Vorm en kleur zijn zeer goed op elkaar afgestemd bij hem, en in het beeld versterken de dingen elkaar. Maar wat me vooral raakte, was dat je je als mens echt zo kunt voelen. Niet steeds, maar soms.

Het gaat om dingen die je in eerste instantie niet gemakkelijk aankijkt. De minder florissante gemoedsgesteldheden, zal ik maar zeggen. Bij elkaar geraapt, alleen gelaten, bedreigd door de omgeving, vol wanhoop, dat soort dingen. Natuurlijk willen we daar liever niet teveel aan herinnerd worden. Maar ondertussen horen ze net zo goed bij het leven als uitgelatenheid en party-party.

Het zijn de schaduwen, die Bacon schildert. Dingen waarover je ’s nachts wel eens ligt te malen. Alleen schildert Bacon de schaduwen in het volle licht. En dat is schrikken. Wie echter over zijn schrik heen kan kijken, ontmoet schitterend vormgegeven emoties. Wat we verdringen staat in het volle licht. Onontkoombaar. En dat is altijd een begin van verbetering. Zachte heelmeesters, maar ook hardvochtige vaders maken stinkende wonden. Bacon laat zien hoe dat er uit ziet.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s