Polanski’s ‘The Pianist’ en waarom Israël zo van zich af bijt

De film ‘The Pianist’ van Roman Polanski won in 2002 de Gouden Palm in Cannes. Polanski liet in een zeer kort tijdsbestek zien wat de Joden uit Warschau overkwam toen de nazi’s binnenvielen. Gisterenavond bekeek ik de film weer eens en was voor de zoveelste keer verbijsterd over de wreedheid van de menselijke soort.

Mensen stigmatiseren, uithongeren, martelen en vernietigen behoort tot de laagste instincten van onze soort. En het is een instinct, want we hebben het bijvoorbeeld gemeen met mieren en chimpansees die hun hand ook niet omdraaien voor een stevige moordpartij op de eigen soort. Dit in tegenstelling tot wat dierenliefhebbers altijd zeggen: dat dieren hun eigen soort niet uitroeien.

Op dezelfde dag las ik in de krant NRC Next over het toenemende antisemitisme in Nederland. Dat gebeurde in een artikel onder de kop ‘Ieder keppeltje is een vijand van Palestina’. Rabbijn Evers kwam aan het woord. Die vertelde dat hij niet meer zo veel ‘buiten’ kwam. Hij kreeg daar opmerkingen naar zijn hoofd als ‘Hee, Hitler is je vergeten’.

Hitler is je vergeten. Wie de werkelijkheden kent achter de Holocaust, en zoiets zegt moet wel een sick mind zijn. En zelfs onwetendheid rechtvaardigt de uitspraak niet. Joden zijn altijd de sigaar in deze wereld. Het maakt niet uit wat ze doen. Voor het gemak wordt maar aangenomen dat elke Jood een zionist is die een vijand van de Palestijnen, dus van moslims is.

In ‘The Pianist’ zien we hoe Joden als een bijbelse Izaäk naar de slachtbank worden geleid. De manier waarop is met geen pen te beschrijven. En op een aantal fervente ontkenners na, weten we wel zo’n beetje hoe het gegaan is, dus ik hoef het niet te herhalen.

Er is te lang weinig verzet geweest, daar in Warschau en overal in Europa. Dat nemen jongere generaties Joden de oudere generaties wel eens kwalijk. Die hebben besloten dat ze dat niet meer laten gebeuren. In de geschiedenis van hun voorvaderen is genocide en vervolging meer regel dan uitzondering geweest. Of ze nu in Spanje waren, in Rusland, in Irak of in Israël zelf, altijd kwam er weer een volk op dat hen wilde uitroeien.

Het heeft de laatste generaties Israeli’s scherp gemaakt als het getande lemet van een pas geslepen mes. De zogenaamde sabra’s slaan keihard terug, en als ze onraad vermoeden schieten ze van zich af. Het komt hen op het verwijt te staan dat ze hetzelfde doen wat hen is aangedaan.

Dit verwijt is om meerdere reden te bestrijden. Joden hebben nazi’s geen kwaad gedaan. Er waren geen zelfmoordacties in Berlijn, Bonn of München. Daarbij zijn Joden vanaf het moment dat ze Israël als staat kregen bedreigd. Belangrijk daarbij is dat de Verenigde Naties de staat Israel zelf hadden erkend.

Deze dingen blijven vaak onderbelicht in de discussie. Ik vind ook dat Israel de Palestijnen hard aanpakt, en dat Palestijnen het kind van de rekening zijn. Daarbij beseffend dat het zelf ook geen lieverdjes zijn, zoals Gretha Duisenberg ons graag wil laten geloven. Beide volkeren zijn in de veronderstelling dat ze niet de agressor zijn. En Israel gelooft daarbij dat aanval de beste verdediging is.

Vreselijk. Geen woorden voor. Maar waar het volgens mij om gaat, is dat we niet de volkeren moeten veroordelen. Het zijn mensen die het mensen aandoen. En niet iedereen vervalt tot het soort criminaliteit dat moorden is. Mensen mogen zich niet bewegen op het niveau van mieren en chimpansees. Wreedheden zoals die van de nazi´s in ´The Pianist´, daartegen moet het verzet gericht zijn. Niet tegen volkeren.

Het gaat erom dat medemenselijkheid en compassie weer ruimte moet krijgen in een wereld waarin extremisme iedere keer weer alles kapot maakt dat tot stand wordt gebracht. Of het nu in Bosniè gebeurt, in Warschau, in Soedan of waar dan ook. Discussies die gericht zijn op polarisatie, of acties die toenaderingen uit elkaar laten ploffen, daar moeten we ons tegen richten.

Maar ja, de mensheid…ze bestaat helaas niet alleen uit vredesduiven. En als ze de ruimte krijgt, dan kan ze erg creatief in haar wreedheid worden. Baby´s doodschieten, vrouwen verkrachten of gehandicapten van vier hoog naar beneden gooien. Dat laatste gebeurt in ´The Pianist´, een film die het getuigenis is van misdaden tegen het Joodse volk. Misdaden die de mens steeds weer opnieuw pleegt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s