Onstuim in water (3): de schoonheid van een moeilijk gedicht

Zijn gedichten leuk? Leuk niet altijd, maar zeker boeiend voor wie zich verdiepen wil. Ik  doe hier een heuse poging om een gedicht uit te leggen, wat een dichter niet zou moeten doen want het is net zo rampzalig als een mop uitleggen. Maar dit gedicht heb ik opgeschreven en nog niet herschreven (daar ben ik nu mee bezig) en ik wil de lezer een beetje uitleggen wat er in het gedicht samenkomt. Het zal niet altijd makkelijk zijn, dat realiseer ik me wel. Maar de lezer die er een beetje moeite voor wil doen, zal beloond worden. Na deel 1 (https://egobert.wordpress.com/2009/10/02/onstuim-in-water-1-een-moeilijk-gedicht-uitgelegd/) schreef iemand dat het gedicht toch een beetje meer ging leven door de toelichting. Deel 2 is ook al gepubliceerd, net als het totale gedicht. Moet u even zoeken op deze weblog. Ik gebruikte je adem (23)

Tussen je woorden rimpelden de wateren.

Ik wist dat ik me alleen in narcisme kon voortplanten.

Ik wist dat wie zichzelf niet liefheeft

de ander niet kan liefhebben(24).

Ik wist dat ik in de afgrond van mijn ijdelheid moest glijden

om de echo’s te doven

van mijn leegte (25).

Ik wist dat chromosomen, membramen, cellen, DNA,

het klei dat de goden namen om ons te beademen,

ik wist dat dat ons in stand zou houden

op het altijd schuivende land

met zijn bevingen en vulkanen en

onbetrouwbare tektonische platen (26).

Wie niet in de rimpelloze spiegels

naar zichzelf durft te kijken

zal niet verzadigd raken

zal niet verdwijnen in de kolkende afgronden,

daar waar grote vragen echte antwoorden geven

en waar geheimen openbarsten

zal niet zijn en nooit geworden (25).

(1)   Zie het eerste deel. ‘Ik gebruikte je adem’ staat voor ‘Ik heb je lief’

(2)   Narcisme, de zwelgende eigenliefde, is voor de ‘ik’ van het gedicht noodzakelijk om zich voort te kunnen planten. ‘Ik wist dat wie zichzelf niet liefheeft de ander niet kan liefhebben’ is een verwijzing naar ‘Heb uw naaste lief als u zelf’. Moet je om lief te kunnen hebben eerst jezelf lief hebben? De ‘ik’- figuur verwart liefde en narcisme met elkaar, en vermoedt dat narcisten anderen beter kunnen liefhebben dan andere mensen, omdat ze erg veel zelfliefde hebben.

(3)   In de Griekse mythe ‘Narkissos’ zien we Narcissus aan het einde in donker water wegglijden. Het woord ’echo’s’ is uiteraard een verwijzing naar Echo uit de mythe. Narkissos was zeer ruw tegen Echo. Hij moest die fase echter door om tot inzicht te komen. In deze regels sterft hij af aan zijn ijdelheid. Zijn ijdelheid zelf glijdt weg in de diepte. Maar na de ondergang de opstanding. En dat komt naar voren in de derde strofe van dit derde deel van het gedicht: ‘Wie niet….en nooit geworden’. Die derde strofe laat zien wat er met Narcissus gebeurde toen hij weggleed in de waterrijke afgrond. Eerst moet hij verzadigd raken van zijn narcisme, voordat hij tot wijsheid kan komen. Narcisme is volgens mij een fase, dat heb ik ermee willen zeggen. Bij de een duurt zo’n fase langer dan bij de ander, maar er zal een moment zijn, in dit leven of er na, waarin er een einde aan komt. En dan is er de echte liefde; de onvoorwaardelijke, waar het narcisme uit weggezuiverd is.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s