Overbeek ‘net geen’ stadsdichter van Zwolle

boGisterenmiddag werd ik gebeld door iemand van de gemeente Zwolle.

‘Goedenmiddag, meneer Overbeek, ik bel u over het stadsdichterschap’

‘Leuk’ zei ik gelijk. (Ik zeg eigenlijk steeds vaker ‘leuk’. Meer dan me lief is.)

‘Nou, het is niet zo leuk, want ik kom u vertellen dat u het niet bent geworden.’

‘Dat is niet zo leuk’ zei ik.

‘Nee, ach , u moet maar denken, ik was bij de laatste twee. En dat is al heel knap, meneer Overbeek.’

‘Natuurlijk.’

‘Ik hoop dat u niet heel teleurgesteld bent’

‘Nee, nee, dat valt wel mee.’

Dat viel natuurlijk niet mee. Het stadsdichterschap moet je niet overschatten en niet onderschatten. In veel gemeenten is de stadsdichter iemand die vooral goed is in relaties. Uiteraard moet hij ook bovenmodaal kunnen dichten, maar de procedures waar de dichter doorheen gaat, hebben meer met politiek en netwerken te maken dan met poëzie.

Dat wist ik van te voren. Ik had bijvoorbeeld de weblog van Ruud Knier gelezen. Die heeft de nodige bedenkingen tegen de wijze waarop het Zwolse stadsdichterschap tot stand komt ( http://www.ruudknier.nl/nieuws.html ), bedenkingen die hij bij mij al had geuit voordat de procedure moest beginnen. Hij heeft niet mee gedaan met de sollicitatieprocedure. Dat siert Ruud.

De jury in Zwolle bestaat uit mensen die iets met literatuur hebben. De bedrijfsleidster van een boekenwinkel, iemand die literaire activiteiten organiseert voor de bibliotheek, een 21-jarige student journalistiek, de voormalige stadsdichter, een man van 80 en twee pubers. Maar ook dat wist ik van te voren, en toch deed ik mee. En ik was vereerd dat ik bij de laatste twee was, en ik hoopte van ganser harte dat ik nr 1 zou worden.

In het sollicitatiegesprek van ongeveer 30 minuten heb ik verteld wat ik allemaal van plan was. Ik wilde een echte poëzieambassadeur worden. Iemand die op scholen en in kroegen leuke dingen wilde opzetten. En ik voorzag allerlei samenwerkingsprojecten met andere kunstenaars. Ik zag het stadsdichterschap als een geweldige aanleiding om de Zwolse poëzie wild te injecteren en paden te effenen voor anderen.

Het was niet voldoende om nummer 1 te worden.

Ik ontving het bericht in de trein vlakbij mijn geboorteplaats Oosterbeek. Ik kreeg geen motivatie; dat zou later komen. Ik voelde me ineens heel humeurig. Had zin om de onbegrepen kunstenaar uit te hangen. Begon een beetje badinerend te doen over Zwolle als stad en de jury. Dat dat ook maar niets was, die jury. Dat ze nou eindelijk eens echte deskundigen moesten benoemen.

Flauw van mij. Prijzen zijn altijd een beetje bedenkelijk. Omdat jury’s altijd een beetje bedenkelijk zijn. Hoe komen ze tot stand? Wie bepaalt er wie in de jury mogen? Maar als ik benoemd was, had ik de jury natuurlijk ernstig verdedigd. Eerlijk is eerlijk.

Ik baalde. Ik had graag stadsdichter willen worden. En het laatste wat ik nu moest doen, was kritisch gaan doen over de procedure. In dit soort gevallen moet je bij jezelf te rade gaan. Het was de derde keer dit jaar dat ik zo dicht bij het vuur zat. Eén keer lag ik op de redactietafel bij een gezaghebbend literair tijdschrift. Eén keer had ik bijna mijn roman gepubliceerd gekregen. In beide gevallen was het kantje boord en viel het uiteindelijk resultaat net negatief uit voor me. In beide gevallen complimenten, maar ook daar was het ‘net niet’. 

Daar word je als schrijver behoorlijk somber van. Je hebt een uitgever nodig, en de literaire bladen eveneens. Je hebt mazzel nodig om gepubliceerd te worden. Als je werk goed is, is dat nog geen garantie dat het wordt gepubliceerd. Het moet in het fonds passen, zoals dat zo mooi heet.

Mazzel dwing je af, heet het in de voetbalwereld. Dat zal wel, maar ondertussen twijfel ik ernstig over mijn schrijverscarriere. Over de erkenning van mijn pennevruchten. De lezer heeft de weg naar mijn werk al wel gevonden. De bundel ‘Schelmenschuim en kroeggekuier’ belandde nooit in de top 10 van dichtbundels, maar dat is onterecht geweest, omdat er in korte tijd 1500 van werden verkocht, en dat is veel voor een dichtbundel. Mijn managementboek ‘Heerlijk, de werkvloer op!’ beleefde binnen twee maanden een herdruk. (nog steeds te bestellen: pitcher.support@hetnet.nl ) Maar de erkenning van de literaire wereld is er nog niet. Net niet.

Jammer dat ik geen stadsdichter ben geworden. Ik zal niet Ik wens de toekomstige stadsdichter van Zwolle alle succes toe.

 

Advertenties

18 gedachtes over “Overbeek ‘net geen’ stadsdichter van Zwolle

  1. Hi Bert, ik ben net zoals jij een tikje teleurgesteld. Wij, vrienden van Bert…kennen de kernkwaliteiten van de beste dichter van Zwollen en omstreken. Volgend jaar beter?

  2. Nou zeg Bert, wat geef jij de buitenwereld veel macht over je! Iemand van 80 en 2 pubers, net niet geselecteerd worden…. en hup: ernstige zelftwijfel. Benoemingen, publicaties, prijzen, het zijn alleen maar pepmiddelen voor het ego. Heb jij dat nodig?? Kom op Bert. Dichten, muziek maken, het is heerlijk en onbedwingbaar, en je voelt dat het goed is. Ook als er niemand luistert….toch???
    Kus, Anke (collega kunstenares en afwijzingsveterane)

  3. Dag Bert,

    In 2005 deed ik een gooi naar het stadsdichterschap van Nijmegen. Nijmegen had op dat moment geen stadsdichter en daar wilde ik verandering in brengen. Een brief van mij aan de gemeente met het voorstel een stadsdichter te installeren, een brief die tevens diende als open sollicitatie naar de functie, bracht een verkiezing teweeg die door de lokale politiek in samenwerking met literair productiehuis De Wintertuin werd georganiseerd.

    “Lezers willen Pieks als stadsdichteres’ kopte een lokale krant naar aanleiding van een poll op internet. Niet veel later stond ik in de finale en nam ik het op tegen Guido Hogenbirk en Merijn Hilte. Ik droeg een gedicht voor dat ik zojuist geschreven had.

    Het gedicht was een commentaar op de manier waarop die avond met poëzie werd omgegaan door applausmeters en door een jury die voor tweederde bestond uit politici waarvoor ook nog eens betaald moest worden (entree 12.50 euro) Ik was het niet eens met deze Idolsachtige verkiezing. Ik treurde om de poëzie die het aflegde tegen politiek, populisme en aristocratie. (12,50 is veel voor minima)

    Terwijl ik mijn gedicht voordroeg, kookte ik van woede en besloot ik afstand te nemen van de verkiezing. Voortaan zou ik mijn persoonlijke definitie van stadsdichterschap onafhankelijk van welk literair productiehuis of ambtelijk apparaat dan ook, uitleven. Dat is precies wat ik sindsdien dan ook gedaan heb.

    Mijn pijn was niet het feit dat ik zelf de titel niet had gekregen, ik was blij met de benoeming van de fijngevoelige en sympathieke Merijn Hilte als winnaar van de verkiezing. Mijn doel was bereikt; Nijmegen had een stadsdichter!
    Mijn pijn was het feit dat poëzie politiek was geworden.

    Tegenwoordig richt ik mij daarom niet meer op officiële erkenningen van mijn dichtersschap door uitgevers en jury’s. Ik probeer de kost te verdienen door me onafhankelijk op te stellen van dergelijke instuten. Daarnaast stimuleer ik graag anderen zich bezig te houden met poëzie.
    (www.stichtingpoetisch.nl)

    Poëzie, immers, is er niet voor het ego. Poëzie is het contact met de ziel van het bestaan, je eigen natuur. Poëzie zelf is erkenning.

  4. Hartverwarmende reacties. Ik hoop niet de indruk gemaakt te hebben dat ik in deplorabele staat ben. Zo erg is het niet. Daar is het leven te leuk, de temperatuur te aangenaam voor.

  5. Hai die ‘ teleurgestelde’ Bert,

    Vanuit Canada toch even een reactie:
    Wees alsjeblieft niet teleurgesteld. De teleurstelling ligt geheel bij de gemeente Zwolle die doodgewoon te incapabel is om een kwalitatief goede selectieprocedure op poten te zetten. De groep van ‘deskundigen’ verheft alleen zichzelf tot deze kwalificatie. Uitgezonderd de twee pubers die over meer zelfkennis beschikken en al direct aangaven eigenlijk ongeschikt te zijn om aan deze farce mee te doen.
    Bert, ga net zoals ik, gewoon lekker je eigen gang. Daar word je alleen maar een betere dichter van. En al gauw zal Zwolle weten dat ze het verloren heeft van de werkelijke kwaliteit.

  6. Blijf nu standvastig, wees niet bevreesd
    Broeders, al dooft nu het licht van uw geest.
    Wil toch niet versagen, wat baat al dit klagen
    Tegen orkanen vecht een mens vergeefs!

    B.Brecht

    Bert, goede tekst – ware woorden (die van jou, maar ook die van Brecht). Mijn advies: genoeg gewenteld en word een orkaan!

    Groet, sterkte en veel inspiratie gewenst.

  7. Ach Bert,

    ‘Van dichten comt mi cleine bate, die lieden raden mi dat ict laete’, (uit de Beatrijs) maar ja dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan..en dus voorwaarts met uw gouden pen, het scherpste waepen dat ik ken. Geen dichter laat zich tenslotte weerhouden door jury of verkopen, het is geen Idols! Het is uw ziel heer Overbeek…en dus op naar de volgende bundel.

    groeten,

    Gyuri

  8. Vanmiddag werd ik gebeld door de gemeente Zwolle. Vandaag is de stadsdichter officieel benoemd door de gemeenteraad. Op advies van de jury. Ik kreeg een zeer zorgvuldig telefoontje. Een brief had ik ook al ontvangen.
    Mijn gedichten werden daarin geprezen en het was een nek-aan-nek-race geweest, vertelde een betrokken mevrouw van de gemeente. Deze zorgvuldigheid mag hier ook wel even vermeld worden.

  9. herstel vorige reactie

    Omdat wat je nu schrijft, zo kritisch overkomt zeker richting de mensen die de keuze hebben laten vallen op Alet. Ik gun het Alet. Of is hier in Zwolle ook sprake van een zekere ‘elite’? Ik denk even aan Driek van Wissen.

  10. Van mijn kant geen kritisch woord over Alet en zelfs niet over de mensen die in de jury zaten. Integendeel, ik ben hier zelfs uiterst zorgvuldig geweest. Je zou eens bij mijn collega Bouke Vlierhuis moeten gaan kijken. Of bij Ruud Knier. Daarbij: hun kritiek is niet helemaal op niets gebaseerd.
    Dat gezeur over ‘elitair’ heb ik al eerder gehoord, onder meer in een linked in discussie. Daar is men in dit land nogal bang voor, dat iets elitair zou zijn. Kom niet boven het maaiveld uit, doe maar normaal dan doe je al gek genoeg, anders wil je tot een elite behoren. Liever ondergaan in de grote gemene deler?
    Ik heb er geen angst voor, voor elitair gedrag. Al zullen de mensen die me kennen weten dat ik allesbehalve elitair ben.

  11. De stadsgedichten moeten voor iedereen toegankelijk zijn is mijn mening.
    Ik ga niet uit van mezelf.
    Ik heb trouwens niet geschreven dat je tegen Alet Boukes bent.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s